URAYSİM’e yürütmeyi durdurma kararı

Eskişehir’in tarım ambarı olarak nitelendirilen Alpu ilçesinde hayata geçirilmesi planlanan Raylı Sistemler Test Merkezi Projesi’ne karşı açılan davada, mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi.

6 MİLYON METREKARE TARIM TOPRAĞI KAMULAŞTIRILACAK

Alpu ilçesinde hayata geçirilmesi planlanan URAYSİM test alanı için Bozan, Çardakbaşı ve Yeşildon köylerini kapsayacak alana yaklaşık 100 kilometrelik ray döşenerek verimli tarım arazilerinin kamulaştırılmasına bölgedeki çiftçiler tepki gösterirken, CHP’li Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Alpu Belediyesi ve bölge sakinleri İdare Mahkemesi’ne dava açtı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Eskişehir Anadolu Üniversitesi iş birliğinde ve 504 milyon lira tahmini bütçe ile yapımına başlanan URAYSİM projesinin test yollarının inşaası için Alpu-Bozan, Odunpazarı-Karahüyük, Tepebaşı-Gündüzler, Tepebaşı-Margı, Tepebaşı-Sepetçi ve Tepebaşı-Yakakayı arasında bulunan 6 milyon metrekare alana yönelik kamulaştırma alanı belirlendi.

CHP’li Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve Alpu Belediyesi ile bölge sakinleri ve çiftçiler, bu kamulaştırmanın ‘kamu yararına aykırı’ olduğu gerekçesiyle konuyu yargıya taşıdı.

Eskişehir Bölge İdare Mahkemesi’ne açılan davada, mahkeme tarafından oluşturulan bilirkişi heyeti geçtiğimiz ay raporunu tamamlamıştı. Üniversitelerden 5 akademisyen ile bir jeoloji mühendisi ve bir harita kadastro mühendisinden oluşan 7 kişilik uzman heyet 77 sayfalık raporda URAYSİM projesinin mevcut haliyle ‘kamu yararına uygun olmadığı’ sonucuna vardı.

“BİRİNCİ SINIF TARIM ARAZİSİNE YAPILAMAZ”

Bilirkişi heyetinin raporunda şu tespitler yer aldı:

* Test yolları için kamulaştırılmak istenen 6 milyon mektrekarelik alan verimli tarım arazilerinin yanı sıra, mera alanına, DSİ sulama alanı sınırına, doğalgaz boru hattına, sanayi alanına, mevcut yerleşim bölgesine ve Porsuk taşkın alan sınırına ve Sit alanına isabet etmekte.

* Proje alanının büyük çoğunluğu Bakanlar Kurulu Kararı ile 2017’de ‘Büyük Ova’ ilan edilmiş Alpu Ovası’ndaki aktif tarım üretimi yapılan birinci sınıf tarım arazileridir.

* Orada arazi toplulaştırılması yapılarak üreticilere teslim edilmiş, sulama altyapı projeleri de tamamlanmıştır. Proje ile bölgenin en verimli tarım arazilerinin bütünlüğü bozulacak.

* Tarım arazisinin vasfı değiştirilerek başka amaçlarla kullanımı geri döndürülemez zararlara yol açacaktır. Tarım dışında başka bir amaçla kullanılması yasaya uygun değildir.

* Bölgede hayvansal üretim de önemli yere sahip ve 28.000 büyükbaş ve 82.544 küçükbaş hayvan beslenmekte.

DEPREM RAPORU BİLE ALINMAMIŞ

* Proje hazırlanırken DSİ’ye ait kapalı sulama kanallarının durumu dikkate alınmamış.

* Test yollarının sel ve taşkın koruma kuşağı içinde yer alıp almadığı konusunda DSİ görüşü alınmamış.

* Proje sahasının yakınında aktif faylar var ama bu konuda AFAD’dan da kurum görüşü alınmamış olduğu saptandı. İleride zemin ve afet yönünden karşılaşılması olası riskler göz ardı edilmiş.

* Proje çerçevesinde vatandaşın tarlalarından elips şeklinde geçecek raylar nedeniyle diğer taraflara nasıl geçileceği planlanmamış. İki altgeçit dışında kadastral yollar tamamen kesintiye uğratılmakta.

* Test raylarının döşeneceği araziler planlama disiplini ve hiyerarşisi içerisinde değerlendirilmemiş. Mekansal etkileri belirlenmemiş. Büyük Ova Koruma Alanı olarak belirlenen alandaki koruma ve kullanma dengesi dikkate alınmamış. Bu nedenle 3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğine aykırıdır.

KÜLTÜREL MİRASA TAHRİBAT RİSKİ

* Projenin yapılacağı ovada çok fazla höyük, düz yerleşim ve nekropol gibi taşınmaz kültür varlıkları olduğu için proje telafisi imkansız tahribata neden olabilir.

* Proje, yoğun yerleşime sahne olması ve olası ‘Büyük Kervan Yolu’ kültür rotası üzerinde yer alması nedeniyle, üstün kamu yararı gölgelenmektedir. Kamulaştırılması kültür varlıkları açısından kamu yararına olmaz.

SONUÇ: KAMU YARARINA DEĞİL

Bilirkişi heyeti ‘URAYSİM Projesinin açıklanan gerekçelerden dolayı kamu yararına uygun olmadığı kanaatine varılmıştır’ sonucuna vardı.

Projenin verimli tarım arazileri yerine bölgedeki kıraç arazilere kaydırılması tavsiyesinde de bulunan raporda, “Proje uygulama ve kamulaştırma sahası olarak Alpu Ovası’nın kuzeyinde uzanan kıraç arazilerin tercih edilmesi; kültür varlıklarının bütünlüğünün bozulmadan korunarak gelecek nesillere aktarılması ve arkeoloji biliminin bağlayıcılığı açısından üstün kamu yararına olacaktır” ifadesi yer aldı.

MAHKEMEDEN YÜRÜTMEYİ DURDURMA KARARI

İdare Mahkemesi, URAYSİM projesi ile ilgili açılan davada, üniversitelerden 5 akademisyen ile bir jeoloji mühendisi ve bir harita kadastro mühendisinden oluşan 7 kişilik uzman heyetin hazırladığı bilirkişi raporunu gözönünde bulundurarak, ‘yürütmeyi durdurma’ kararı verdi.

Yaklaşık 10 yıl önce başlanan ancak bir türlü bitirilemeyen URAYSİM Projesi ile ilgili olarak İdare Mahkemesi, ‘kamu yararı olmadığı’ gerekçesiyle, bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda oy birliği ile karar verdi.

Gerekçeli kararın son bölümünde, “Bilirkişi raporunda belirtilen nedenlerle hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden, 2577 Sayılı kanunun 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın dava sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir” denildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.